Khi trò chuyện với những người trẻ làm công việc sáng tạo, tôi thường tò mò muốn biết lời khuyên họ dành cho những ai muốn bắt đầu hành trình tương tự, và câu trả lời của Fustic. là: “Bắt đầu từ đâu á? Từ đâu cũng được!”. Một tinh thần rất liều, rất tự tin, rất... Gen Z!

Nếu đủ kiên nhẫn xem hết credit những sản phẩm giải trí/ nghệ thuật như phim điện ảnh, MV hay những bộ ảnh thời trang, bạn sẽ thấy ngày càng có nhiều vị trí mới mẻ, thậm chí khó hình dung người mang title đó làm gì, trách nhiệm ra sao. Visual Artist (V.A - nghệ sĩ thị giác) là một trong số đó. 

Hiểu một cách đơn giản, nếu visual art là nghệ thuật thị giác thì visual artist là người tạo nên những sản phẩm đó, với nhiệm vụ truyền tải các thông điệp, câu chuyện và cảm xúc thông qua việc sáng tạo hình ảnh. Công việc của một nghệ sĩ ở lĩnh vực này rất đa dạng, là sự trải dài, hội tụ và cân bằng của nhiều lĩnh vực như nhiếp ảnh, phim, thiết kế đồ hoạ, hoạt hình, trình diễn ánh sáng và kể cả những loại hình nghệ thuật công nghệ mới mà thế giới chưa kịp định danh. 

Tại Việt Nam, Fustic. là "ngôi sao đang lên" trong mảng nghệ thuật thị giác. Dù ở bất kì định dạng nào, artworks (sản phẩm nghệ thuật) của nhóm bạn trẻ thuộc thế hệ Gen Z này đều khác biệt, có màu sắc, hơi thở riêng.

Trong năm 2020, Fustic. đã hợp tác với những nghệ sĩ và thương hiệu nổi tiếng toàn cầu như Bad Bunny, Billie Eilish, Adidas, Facebook, Spotify,... Cách đây một tuần, nhóm tiếp tục chiến thắng hạng mục Best Animated Short (Phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất) tại liên hoan phim SXSW tổ chức ở Texas, Mỹ. Đây là một trong những giải thưởng cho phim độc lập danh giá nhất nước Mỹ. 

Thay vì trở thành một công ty hay một creative agency, Fustic. đi theo hướng "collective" - tức một tập thể được tuyển chọn để làm việc cùng nhau. 10 người, trải đều ở 3 châu lục là châu Á, châu Âu và Mỹ nhưng với Fustic., khoảng cách địa lý hay múi giờ lệch chưa bao giờ là trở ngại. Phần vì đây là cách làm việc từ ngày đầu, phần vì cả nhóm luôn tin tưởng nhau, dù cho đó là thẩm mỹ, kỹ năng hay cách sống. Trong tương lai, Fustic. sẵn sàng kết nạp thêm nhiều "homies" nếu đó là những người phù hợp, có thể giúp nhóm phát triển ở nhiều mảng khác.

1. Một sản phẩm của Fustic. thường qua nhiều lớp chỉnh sửa. Với những người làm sáng tạo và có cảm tính cao, điều này khá “kị", nhưng các bạn lại hoàn toàn ổn với cách làm việc trên?

Trong quá trình làm việc, các thành viên của Fustic. vẫn thường chỉnh sửa cho nhau, mọi người luôn có cách tiếp cận khách quan. Tức là vẫn đi theo cái hướng ban đầu mà một thành viên nào đó đã và đang làm, nhưng cả nhóm sẽ tìm ra những cách triển khai tốt nhất, hiệu quả nhất. Nếu có sự thay đổi, nó phải bắt nguồn từ một ý tưởng rõ ràng hoặc mục đích cốt lõi nào đó, chứ không phải chỉnh sửa vô cớ hay dựa vào cảm tính cá nhân. Mọi đóng góp đều cần có tính logic. Bên cạnh đó, để phát triển toàn diện, mỗi thành viên đều cố gắng học hỏi và lắng nghe ý kiến với tâm thế rộng mở.

Trước khi làm các dự án, tụi mình sẽ bàn trước với nhau để không làm ra những thứ mang nặng màu sắc cá nhân, tránh việc chỉnh sửa. Nếu là dự án riêng thì thoải mái thôi, nhưng khi làm những dự án thương mại thì kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn sẽ được đề cao hơn. Cho nên từ trước đến nay cả nhóm chưa từng có xích mích hay bất đồng nào đáng kể.

2. Việt Nam hiện có nhiều nhóm hoạt động như Fustic. không? Mức độ cạnh tranh của lĩnh vực này trong nước đang như thế nào?

Nghệ thuật thị giác là một nghề nghiệp tiềm năng ở Việt Nam nhờ vào sự phổ biến và dễ tiếp cận của internet. Không những vậy, nó còn bao gồm nhiều ngành nghề liên quan đến sáng tạo, phù hợp với những người trẻ.

Tuy nhiên mô hình như Fustic. vẫn còn khá mới, chủ yếu mọi người đang hoạt động như một studio hoặc những freelancer (người làm việc bán tự do) hơn là một nhóm nghệ sĩ tập hợp lại. Về sự cạnh tranh thì thật sự tụi mình chưa thấy nhiều vì cả tệp khách hàng mà Fustic. hướng tới lẫn những chuẩn mực, tiêu chí, phong cách mà nhóm đang theo đuổi đều rất riêng.

3. Những nguyên tắc làm việc mà các bạn luôn tuân thủ khi tham gia các dự án, đặc biệt là với các đối tác nước ngoài?

- Giao tiếp rõ ràng và chi tiết. Từ đó tạo ra sự tin tưởng cho đôi bên.

- Có sự tôn trọng của đối tác về thế mạnh chuyên môn của team.

- Dự án mang lại sự trải nghiệm, thử thách và giá trị tích cực.

4. Một nhóm bạn trẻ người Việt vươn tầm ra thế giới - có bất lợi nào không?

Có! Đó chính là việc "unpack" (bóc tách) những mong muốn và suy nghĩ của khách hàng nước ngoài. Đôi khi khách hàng có ý tưởng nhưng họ không biết cách diễn tả cụ thể thành lời, nhiệm vụ của tụi mình là phải tập trung lắng nghe, đặt ra những câu hỏi để tháo gỡ từng lớp của vấn đề. Mỗi một ý tưởng được đề xuất đều cần phương án thực hiện cụ thể để đối tác hiểu được và cung cấp những gì mình cần. Cho đến khi nào thống nhất được về hướng đi và quan điểm giữa các bên thì tụi mình mới bắt tay vào làm.

Ngoài ra mình còn cần tinh thần trách nhiệm cực cao. Giả sử deadline là 10 ngày, trong 10 ngày đó mình phải cập nhật liên tục cho họ về tiến độ thực hiện, mỗi ngày đều phải đảm bảo có thứ gì đó được xử lý, vận hành. Nó khác với kiểu làm việc trong nước, cứ đợi đến sát deadline mới chịu làm, miễn sao xong là được.

5. Trong thời gian qua, Fustic. đã tham gia trong hàng loạt dự án với nghệ sĩ quốc tế và nhãn hàng lớn. Đâu là dự án mà nhóm cảm thấy tự hào nhất?

Một trong những project mà Fustic. tự hào nhất là dự án kết hợp với Bad Bunny - nghệ sĩ Mỹ Latin có lượt nghe nhiều nhất Spotify 2020. Trong dự án lần này, Fustic. không chỉ có cơ hội hợp tác với nghệ sĩ quốc tế lớn mà bọn mình tham gia với tư cách chỉ đạo hướng đi nghệ thuật để sáng tạo ra phong cách hình ảnh đặc biệt cho những câu chuyện của Bad Bunny, sản phẩm cuối cùng là một video phỏng vấn kể lại câu chuyện của nghệ sĩ.

Lần kết hợp với Billie Eilish cũng là trong dự án này, nhưng tụi mình không tham gia sâu như với Bad Bunny. Đây là những dự án mà Fustic. làm trên tinh thần vừa hỗ trợ, vừa giúp mình tạo dựng mối quan hệ tốt hơn cho những lần bắt tay sau này.

Một số phân cảnh trong bộ phim tài liệu cho Bad Bunny do Fustic. Studio sản xuất năm 2020

10 câu hỏi với Fustic. - nhóm nghệ sĩ thị giác Việt Nam vừa thắng giải LHP danh giá tại Mỹ, từng cộng tác với Billie Eilish, Bad Bunny - Ảnh 6.

Một khung hình (frame) trong video thuộc dự án hợp tác với Billie Eilish của Fustic. Studio

6. Chúc mừng các bạn vừa thắng giải "Phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất" tại LHP SXSW với sản phẩm "Nuevo Rico", Fustic. hãy chia sẻ thêm về cột mốc này nào! 

Đây là dự án được khởi xướng bởi đạo diễn Kristian Mercado với câu chuyện xoay quanh văn hoá của người Mỹ Latin cùng những khía cạnh xã hội về màu da, giới showbiz nước Mỹ. Phim ngắn "Nuevo Rico" được đồng sản xuất bởi Fustic. Studio, Deux Wave, Tunjayork và Memoma Studio từ giai đoạn cuối 2019 tới hết năm 2020. Mọi công đoạn được thực hiện trên mạng trong thời kỳ dịch bệnh COVID-19 đầy khó khăn.

10 câu hỏi với Fustic. - nhóm nghệ sĩ thị giác Việt Nam vừa thắng giải LHP danh giá tại Mỹ, từng cộng tác với Billie Eilish, Bad Bunny - Ảnh 7.

Dự án phim ngắn "Nuevo Rico" được đồng sản xuất bởi Fustic. Studio, Deux Wave, Tunjayork và Memoma Studio giành giải Phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất tại LHP SXSW tổ chức tại Texas, Mỹ

7. Liệu Fustic. có phương pháp nào để luôn đạt được sự sáng tạo mà các bạn mong muốn, hay sẽ phải phụ thuộc vào mood, vào tâm trạng?

Bọn mình cố gắng tạo ra một môi trường sáng tạo xung quanh bằng cách kết nối và chia sẻ những nguồn cảm hứng và thông tin hữu ích cho nhau một cách thường xuyên. Ví dụ như cả nhóm có một group chat trên Instagram, hễ ai thấy gì hay là sẽ quăng vào đó cho anh em cùng coi, cùng học. Khi thấy được những artworks mới, cả nhóm luôn đặt câu hỏi "Cái này làm thế nào?", sau đó tự mày mò thử nghiệm cho đến khi làm được thì thôi. Đó là cách mà tụi mình giữ được khả năng sáng tạo lẫn cải thiện kĩ năng.

Với Fustic., sự sáng tạo là thứ bạn phải học, phải xem liên tục và xây dựng sau một thời gian dài. Nhìn vào một đề bài, bạn phải có ngay những ý tưởng mà bạn từng thấy, từng làm hiện ra trong đầu. Chứ đến lúc đó mới đi tìm hiểu thì quá trình sẽ chậm hơn rất nhiều.

Fustic.

8. Một câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc: Công việc này có mức thu nhập ra sao? Liệu con số đó đủ để các bạn tự do sáng tạo?

Nếu có đủ sự tập trung và nghiêm túc, bọn mình nghĩ công việc này hoàn toàn có thể đem lại một mức thu nhập đủ để nâng cấp trang bị cần thiết và tự do sáng tạo.

Một số phân cảnh trong các artwork ấn tượng của Fustic.

9. Là những người trẻ thuộc Gen Z, Fustic. thấy lợi thế mà thế hệ nói chung lẫn chính các bạn nói riêng đang sở hữu là gì? Còn những bất lợi?

Gen Z là thế hệ được thừa hưởng những bước tiến lớn trong công nghệ của các thế hệ trước. Điều đó giúp cho các bạn dễ dàng tiếp cận nhiều kiến thức và thông tin cũng như việc hoạt động nhóm thông qua internet. Nhưng cũng chính sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội tạo ra nhiều sự xao nhãng và ảnh hưởng xấu tới chất lượng của sức khỏe, tinh thần và công việc.

10. Với những bạn trẻ muốn tham gia lĩnh vực này, Fustic. nghĩ nên bắt đầu từ đâu?

Từ đâu á? Từ đâu cũng được! Thời gian đầu, mình nghĩ các bạn nên học hỏi từ chính những nghệ sĩ và tác phẩm có sẵn. Nhìn, phân tích, học cách để làm ra một thứ tương tự. Đây không phải bắt chước mà là luyện kĩ năng, sau một thời gian thực hành đủ, các bạn sẽ dần dần tìm ra chất riêng và thay đổi nó đúng với phong cách của mình. Về bản chất, tất cả những sản phẩm sáng tạo trên thế giới đều được cộng hưởng từ những thứ có sẵn với những dấu ấn cá nhân của mỗi nghệ sĩ.

Hãy rèn luyện kỹ năng trước, đừng đặt nặng chuyện ý tưởng ngay từ vạch xuất phát. Sau khi có sẵn một "skill set" đủ mạnh, bạn sẽ tự mình biến tấu và triển khai được mọi ý tưởng, không còn bị gò bó bởi năng lực.

Cảm ơn cả nhóm về buổi trò chuyện này. Hi vọng 2021 sẽ là năm bùng nổ của Fustic.!

Năm 2020, thương hiệu ASUS VivoBook đồng hành cùng Gen Z trong nhiều hoạt động, đồng thời trở thành nhà tài trợ cho Hạng mục Rising Gen Z của WeChoice Awards nhằm tôn vinh những đóng góp của các bạn trẻ thuộc thế hệ này dành cho cộng đồng.

Mở đầu 2021, ASUS Vivobook tiếp tục song hành cùng Gen Z trong loạt bài See ya real soon! của Kenh14.vn - trang thông tin dành cho giới trẻ, nhằm lắng nghe và thấu hiểu bạn!

Ngoài ra, ASUS vẫn không ngừng mang đến sản phẩm phát triển cùng bạn tại đây .